تزریق ناقص یا Short Shot یکی از رایجترین مشکلات در فرآیند تولید قطعات پلاستیکی است که در آن، مواد مذاب به طور کامل حفره قالب را پر نمیکند و منجر به تولید قطعهای ناقص و معیوب میشود. درک علل این عیب و راهکارهای عملی برای رفع آن، گام بزرگی در جهت بهبود کیفیت محصولات و کاهش ضایعات تولید خواهد بود.
این مشکل معمولاً ناشی از ترکیبی از عوامل مرتبط با مواد، ماشینآلات، طراحی قالب و تنظیمات فرآیند است. مهمترین دلایل عبارتند از:
کمبود فشار یا سرعت تزریق: اگر فشار یا سرعت تزریق برای غلبه بر مقاومتهای داخل قالب کافی نباشد، جریان مواد پیش از پر کردن تمام حفره متوقف میشود.
تهویه نامناسب قالب: هوای محبوس شده در داخل قالب راهی برای فرار ندارد و مانند یک سد، مانع از پر شدن کامل حفره توسط مواد مذاب میشود.
پایین بودن دما: دمای پایین مواد مذاب یا خود قالب باعث میشود مواد زودتر از موعد سرد شده و ویسکوزیته (غلظت) آنها افزایش یابد. در این حالت، جریان مواد کند شده و ممکن است پیش از پر کردن قالب، منجمد شوند.
مشکلات مربوط به مواد اولیه: روانسازی ناکافی یا ویسکوزیته بسیار بالای مواد میتواند باعث ایجاد محدودیت در جریان شود.
طراحی نامناسب قالب:کانالهای باریک (Runner و Gate)، ضخامت کم دیوارههای قطعه یا موقعیت نامناسب دریچهها میتوانند مقاومت زیادی در برابر جریان مواد ایجاد کنند.
علت ناقص شدن جنس در دستگاه تزریق پلاستیک 1
🛠️ راهکارهای رفع تزریق ناقص
برای حل این مشکل، باید بهصورت سیستماتیک عوامل ایجادکننده را بررسی و برطرف کنید:
افزایش فشار و سرعت تزریق: این کار انرژی لازم برای پر کردن کامل قالب را فراهم میکند.
افزایش دمای مواد و قالب: با افزایش دما، ویسکوزیته مواد کاهش یافته و جریانپذیری آن بهتر میشود.
افزایش زمان و فشار پacking: این عمل باعث میشود مواد بیشتری به داخل قالب تزریق شود تا جای خالی ناشی از انقباض در حین سرد شدن پر گردد.
بهبود طراحی و نگهداری قالب:
افزایش تعداد، اندازه یا بهبود موقعیت دریچههای تهویه: این کار به خروج هوای محبوس شده کمک شایانی میکند.
بازطراحی سیستم راهگاهها و دریچهها: افزایش اندازه کانالها و دریچهها باعث کاهش مقاومت در برابر جریان مواد میشود.
بررسی و تعمیر سایش پیچ و بشکه دستگاه: سایش این قطعات میتواند باعث نرسیدن مقدار کافی مواد به قالب شود.
کنترل و انتخاب مواد اولیه:
اطمینان از خشک بودن مواد: رطوبت موجود در مواد میتواند باعث ایجاد مشکلات متعددی از جمله تزریق ناقص شود.
استفاده از مواد با جریانپذیری بهتر (Lower Viscosity): این مواد بهراحتی در قالب جریان یافته و حفرههای باریک را پر میکنند.
💎 جمعبندی و اقدام کلیدی
تزریق ناقص اگرچه یک مشکل رایج است، اما با طراحی مناسب قالب، تنظیم دقیق پارامترهای ماشین و انتخاب مواد اولیه مطلوب بهراحتی قابل پیشگیری و رفع است. برای دستیابی به بهترین نتایج، همیشه فرآیند عیبیابی را بهصورت مرحلهای و از حذف سادهترین علل مانند تنظیم دما و فشار آغاز کنید.
اگر پس از اعمال این راهکارها مشکل برطرف نشد، بررسی دقیقتر قالب توسط یک متخصص میتواند راهگشا باشد. برای مطالعه بیشتر درباره سایر عیوب تزریق پلاستیک مانند خطوط جوش، فرورفتگی و تابخوردگی میتوانید به مقالات تخصصی در این حوزه مراجعه کنید.
امیدواریم این مقاله برای شما و خوانندگان محترم مفید واقع شده باشد. آیا تجربه خاصی در مواجهه با مشکل تزریق ناقص داشتهاید؟ نظرات و سوالات خود را با ما در میان بگذارید.